W piątek (04.09) w rezerwacie „Cmentarzysko Jaćwingów” w Szwajcarii rozpoczął się Jaćwieski Festyn Archeologiczny. Pierwszy dzień upłynął pod znakiem pokazów archeologii eksperymentalnej, warsztatów, rywalizacji najmłodszych uczestników oraz pokazów walk wojów.
Festyn rozpoczął się w piątkowy poranek od powitania uczestników oraz prezentacji organizatorów, wykonawców i sponsorów. Od początku wydarzenia odwiedzający mogli oglądać pokazy archeologii eksperymentalnej, podczas których prezentowano dawne rzemiosła, techniki wytwórcze i elementy życia codziennego w pradziejach oraz we wczesnym średniowieczu. Jednym z pierwszych punktów programu był turniej sprawnościowy dla dzieci „Mały Jaćwing”. Uczestnicy rywalizowali zarówno drużynowo, jak i indywidualnie. Wśród konkurencji znalazły się m.in. polowanie na dzika oraz tor przeszkód. Najlepsi otrzymali nagrody.
Dużym zainteresowaniem cieszyła się także prezentacja umiejętności bębniarskich przygotowana przez uczestników warsztatów. Kolejnym punktem programu był turniej łuczniczy dla dzieci do 14. roku życia, zakończony wręczeniem nagród. Po południu publiczność mogła zobaczyć pokazy walk wojów. Następnie uczestnicy festynu zostali zaproszeni do wspólnej „podróży” po stoiskach archeologii eksperymentalnej. Wykonawcy opowiadali o prezentowanych technikach i odpowiadali na pytania odwiedzających. Szczególnym punktem piątkowego programu było otwarcie jamy dziegciarskiej. Towarzyszyła mu pogadanka poświęcona dziegciowi oraz dawnym metodom jego wytwarzania. To jeden z przykładów pokazów, które pozwalają uczestnikom festynu nie tylko obserwować rekonstrukcję dawnych technologii, ale również poznać ich praktyczne zastosowanie.
Podczas festynu prezentowane są różne dziedziny archeologii eksperymentalnej. Odwiedzający mogą przyglądać się m.in. produkcji pradziejowych ozdób, garncarstwu, wypałowi ceramiki, wytwarzaniu dziegciu i smoły, dawnemu jubilerstwu i złotnictwu, a także kuchni i pożywieniu z okresu pradziejów oraz wczesnego średniowiecza. Nie brakuje również pokazów tkactwa, metalurgii i odlewnictwa, bębniarstwa, a także prezentacji dawnego uzbrojenia i technik walki. W wielu przypadkach publiczność może aktywnie uczestniczyć w pokazach i samodzielnie spróbować swoich sił pod okiem specjalistów.
Festyn odbywa się w Szwajcarii, na terenie rezerwatu „Cmentarzysko Jaćwingów”, na północnych przedmieściach Suwałk. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny. Dojazd na miejsce zapewniają również bezpłatne autobusy organizowane przez Miasto Suwałki.
Program na sobotę 5. września:
10:30 - Rozpoczęcie imprezy, pokazy archeologii eksperymentalnej prezentacja wykonawców pokazów, z ciekawymi komentarzami.
11:30 - Pokazy walki wojów.
12:00 - Nie od razu Jaćwieskie Centrum Archeologiczne zbudowano - inauguracja budowy parku archeologicznego w suwalskiej Szwajcarii, „wbicie pierwszej łopaty
(zaciosanie pierwszej belki)".
12:30 - Turniej sprawnościowy dla dorosłych, drużynowy i indywidualny „Sprawny jak Jaćwing" z nagrodami. W konkursie min. polowanie na dzika, „spacer rolnika sudawskiego” i przeciągnij liną Jaćwieską drużynę.
13:15 - Wręczenie nagród w turniejach „Sprawny jak Jaćwing”.
13:30 - Pogadanka „Kuchnia starożytnej i średniowiecznej Litwy”, przygotowana przez Klub Archeologii Eksperymentalnej „Pajauta“.
14:00 - Turniej łuczniczy dla dzieci i dorosłych.
15:00 - Wręczenie nagród w turniejach strzeleckich.
15:30 - Otwarcie pieca do wypału ceramiki, pogadanka o technice wyrobu naczyń glinianych.
16:00 - Pokaz walk wojów.
16:45 - Poczęstunek dzikiem pieczonym imprezy.
18:00 - Zakończenie festynu.
