W piątek (02.10) przy rondzie położonym u zbiegu ulic Kawaleryjskiej i Powstańców Wielkopolskich odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej poświęconej Ksaweremu Rukatowi. Decyzją Rady Miejskiej w Suwałkach skrzyżowanie otrzymało nazwę „Rondo imienia Ksawerego Rukata”.
Wydarzenie zorganizowano w przeddzień 150. rocznicy urodzin patrona. W uroczystości udział wzięli przedstawiciele władz miejskich na czele z Prezydentem Miasta Suwałk Czesławem Renkiewiczem oraz Przewodniczącym Rady Miejskiej Zdzisławem Przełomcem, Radni oraz prawnuki i praprawnuk Ksawerego Rukata. Sylwetkę patrona przedstawi zastępca dyrektora Muzeum Okręgowego w Suwałkach Krzysztof Skłodowski.
Ksawery Rukat (1876–1943) był działaczem społecznym i niepodległościowym. W 1912 roku wstąpił do suwalskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Od 1914 roku angażował się w tworzenie Suwalskiego Powiatowego Komitetu Obywatelskiego, niosącego pomoc ludności poszkodowanej w działaniach wojennych, a w 1915 roku został przewodniczącym komitetu gminnego w Jeleniewie.
Od marca 1917 roku należał do Polskiej Organizacji Wojskowej (POW). W swoim majątku organizował ćwiczenia dla młodzieży, zapewniał schronienie kurierom oraz prowadził magazyny broni i materiałów wybuchowych. W listopadzie 1918 roku wszedł w skład Tymczasowej Rady Obywatelskiej Okręgu Suwalskiego, a w grudniu tego samego roku stał na czele delegacji Suwalszczyzny na Zjazd Polski w Wilnie.
W 1919 roku organizował suwalski samorząd powiatowy, zasiadając w prezydium Tymczasowej Rady Powiatowej Suwalskiej, a w maju 1920 roku został wybrany do Wydziału Powiatowego Sejmiku Powiatowego Suwalskiego. Podczas okupacji litewskiej w lipcu i sierpniu 1920 roku pełnił funkcję prezesa Rady Ludowej Okręgu Suwalskiego. Współtworzył Pułk Strzelców Suwalskich oraz sformował oddział konny biorący udział w powstaniu sejneńskim. Za działalność niepodległościową w 1938 roku został odznaczony Medalem Niepodległości.
W latach 1919–1925 zasiadał w zarządzie okręgowym Związku Kółek Rolniczych w Suwałkach oraz zarządzie wojewódzkim w Białymstoku. W okresie II wojny światowej pełnił funkcję komendanta obwodu Suwałki Służby Zwycięstwu Polski oraz obwodu Związku Walki Zbrojnej. W 1940 roku był współzałożycielem organizacji konspiracyjnej Odrodzenie Narodowe.
10 maja 1941 roku został aresztowany przez Niemców. Po procesie przed sądem w Królewcu został skazany na karę śmierci i stracony 19 maja 1943 roku w więzieniu Neubau.
Foto: UM Suwałki
