Restauracja, piekarnia, food truck czy firma cateringowa – praca z żywnością wiąże się z dodatkowymi wymaganiami sanitarnymi. Przed dopuszczeniem pracownika do obowiązków pracodawca powinien zadbać o odpowiednie badania, dokumenty i przygotowanie do bezpiecznej pracy. Sprawdź, jakie formalności mogą być wymagane i o czym warto pamiętać podczas zatrudniania personelu.
Kto musi mieć orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych?
Obowiązek przeprowadzania badań sanitarno-epidemiologicznych wynika z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Dotyczy osób wykonujących prace, przy których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby.
W branży spożywczej są to m.in. osoby przygotowujące i wydające posiłki lub pracujące z nieopakowaną żywnością: kucharze, cukiernicy, pomoce kuchenne czy sprzedawcy na stoiskach mięsnych.
Liczy się rodzaj pracy, nie forma zatrudnienia. Nie każdy pracownik firmy spożywczej podlega więc temu obowiązkowi – znaczenie mają rzeczywiste zadania. Obowiązek może dotyczyć także właściciela firmy, który sam przygotowuje jedzenie. Dawniej mówiono o „książeczce sanepidowskiej”. Dziś wymaganym dokumentem jest orzeczenie sanitarno-epidemiologiczne.
Więcej o procedurach związanych z zatrudnianiem pracowników znajdziesz na bezpłatnym portalu Studium Przedsiębiorczości.
Jak wygląda badanie i kto za nie płaci?
Orzeczenie wydaje lekarz podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarz medycyny pracy. Zakres badań, w tym laboratoryjnych, ustala lekarz, uwzględniając wykonywane obowiązki.
Przy pracy z żywnością często wykonuje się badanie kału w kierunku Salmonella i Shigella. Zwykle obejmuje ono trzy próbki pobrane w trzech kolejnych dniach. Sposób ich przechowywania i dostarczenia określa laboratorium. Na wyniki trzeba poczekać, dlatego badania warto zaplanować przed rozpoczęciem pracy.
Na badania kieruje pracodawca lub zlecający pracę i to on pokrywa ich koszt. Osoba poszukująca zatrudnienia może też wykonać badania z własnej inicjatywy i na własny koszt. Bez aktualnego orzeczenia nie wolno dopuścić do pracy wymagającej takiego dokumentu.
Badania medycyny pracy, szkolenia i inne obowiązki pracodawcy
Orzeczenie sanitarno-epidemiologiczne nie zastępuje badań profilaktycznych z Kodeksu pracy. Pracownik zatrudniony na umowę o pracę musi mieć również aktualne orzeczenie o braku przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku.
Pracodawca organizuje też wymagane szkolenia BHP: wstępne, a później okresowe, zgodnie z przepisami. Personel powinien również otrzymać instruktaż z higieny żywności, dostosowany do zadań i procedur HACCP.
Ważność orzeczenia i postępowanie w razie objawów choroby
Przepisy nie określają jednolitego terminu ważności orzeczenia ani obowiązkowej częstotliwości badań. Pracodawca odpowiada za spełnienie wymagań sanitarnych, a lekarz ocenia potrzebę ponownych badań, uwzględniając stan zdrowia i rodzaj pracy. Nie ma zasady automatycznego odnawiania dokumentu co rok.
Pracownik powinien niezwłocznie zgłosić objawy mogące świadczyć o zakażeniu, np. biegunkę, wymioty czy zakażone rany. Jeśli istnieje ryzyko zanieczyszczenia żywności, nie może wykonywać pracy z nią związanej. Zasady postępowania warto opisać w procedurach zakładu.
Brak wymaganego orzeczenia może skutkować sankcjami i nakazem usunięcia nieprawidłowości podczas kontroli. Sanepid ocenia też przestrzeganie zasad higieny w praktyce.
Artykuł sponsorowany




